Жариялау этикасы
«JETE – Philosophy, Religious and Cultural Studies журналы» Баспа этикасы комитеті (Committee on Publication Ethics: COPE, Promoting integrity in scholarly research and its publication | COPE: Committee on Publication Ethics) әзірлеген Журнал редакторларының этика кодексінде баяндалған академиялық басылымның дәстүрлі этикалық принциптерін ұстанады, оған келесі талаптар кіреді:
Авторлар үшін
Мақалаларды редакциялық алқаға ұсыну авторлардың Баспагерге - Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетіне — өз мақалаларын журналда жариялауға және оларды кез келген шет тілінде қайта жариялауға құқық беруге келісімін білдіреді. Қолжазбаны ұсыну арқылы автор(лар) авторлық құқық туралы заңдарды бұзбайтынына кепілдік береді. Авторлар баспагерге, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетіне мерзімсіз:
- Жұмысты қайта шығаруға (басып шығаруға, жария етуге, көбейтуге, репликациялауға немесе басқа жолмен көшіруге) басылым таралымына шектеусіз және Жұмысты кез келген жолмен таратуға. Әрбір данада автор(лар)дың аты(дары) көрсетілуі тиіс;
- Жұмысты ұжымдық басылымға енгізуге;
- Жұмысты көпшілікке қолжетімді етуге;
- Жұмыстың метадеректерін (атауы, авторының аты, аннотациясы, библиографиялық сілтемелері, толық мәтіні және т.б.) тарату, өңдеу және жүйелеу үшін, сондай-ақ жарияланған Жұмыстың толық мәтіндік нұсқаларын қоса алғанда, әртүрлі дерекқорлар мен ақпараттық жүйелерге енгізу үшін пайдалануға ерекше құқықтар береді.
Авторлар Жұмысты пайдалану құқықтарына ешқандай аумақтық шектеулердің жоқ екендігіне келіседі.
Автор(лар) сондай-ақ журнал баспагеріне өздерінің жеке деректерін (тегі, аты, әкесінің аты, білімі, жұмыс орны және лауазымы) мерзімсіз сақтауға және өңдеуге құқық береді. Бұл жеке деректер әртүрлі дерекқорлар мен ақпараттық жүйелерде сақтау және өңдеу, аналитикалық және статистикалық есептерге енгізу, сондай-ақ ғылым, әдебиет және өнер туындылары мен жеке деректер арасындағы негізделген байланыстарды орнату үшін беріледі.
Автор(лар) мақаладағы интеллектуалдық меншікті немесе авторлық құқықпен қорғалған материалдарды заңсыз пайдаланудың барлық жауапкершілігін Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өз мойындарына алады.
Автор(лар) журнал баспагерінің Жұмысты плагиатқа тексеруіне келіседі.
Автор(лар) ұсынылған Жұмыстың бұрын жарияланбағанын, ұсынылмағанын немесе басқа академиялық басылымға ұсынылмайтынын растайды.
Автор журналдың редакциялық саясатымен танысқанын және білетінін растайды, ол журнал туралы жалпы ақпаратты, мақалаларды қарау тәртібін, авторларға арналған нұсқауларды және басылым этикасын қамтиды.
Рецензенттер үшін:
Журнал жарияланған мақалалардың сапасын қамтамасыз ету үшін қос соқыр рецензиялау процесін қолданады. Рецензенттер тек ұсынылған зерттеу нәтижелерін ғана бағалауы керек.
- Рецензиялауға түскен әрбір қолжазба құпия құжат ретінде қарастырылады. Рецензенттер ұсынылған қолжазбаның ешқандай мазмұнын өз жарияланымдарында пайдаланбауы тиіс. Қолжазбаны үшінші тараптармен тек Бас редактордың рұқсатымен бөлісуге болады.
- Рецензенттер қолжазбаға объективті баға беруге және қажет болған жағдайда ұсынылған материалды жақсарту жолдарын ұсынуға міндетті.
- Рецензенттер егер олар тақырыптық салада сарапшы болмаса, қолжазбаны рецензиялаудан бас тартуы және редакциялық кеңеске тиісті түрде хабарлауы тиіс.
Редакторлар үшін:
Бас редактор, орынбасарлары және Редакциялық алқа мүшелері келесі міндеттемелерді қабылдайды:
- Ұсынылған мақалалардың сапасына ерекше назар аудару, Редакциялық алқаның отырыстарына қатысу және рецензенттердің шешімдерімен келісетіндіктері немесе келіспейтіндіктері туралы дәлелді пікірлерді тұрақты түрде білдіру, сондай-ақ журналдың әрбір нөмірінің мазмұнына қатысты шешімдерге қатысу.
- Авторлар арасында географиялық әртүрлілікті ынталандыру және әртүрлі мекемелер мен елдерден келген сарапшыларды үлес қосуға шақыру.
- Қолжазбалардың интеллектуалдық мазмұнын автордың жынысына, ұлтына, дініне немесе басқа да жеке белгілеріне қарамастан бағалау.
- Авторлармен немесе олардың мекемелерімен бәсекелестік, ынтымақтастық немесе басқа қарым-қатынастардан туындайтын мүдделер қақтығысы жағдайларында қолжазбаларды рецензиялаудан бас тарту.
Бас редактор:
- Техникалық талаптарға сәйкестігін алғашқы тексеруден өткен әрбір ұсынылған қолжазба үшін рецензенттерді (тиісті тақырыптық саладағы ғалымдар немесе мамандар) таңдайды.
- Рецензенттердің пікірлері мен алдағы нөмірдің мазмұнын анықтайтын редакциялық алқаның отырысындағы талқылау негізінде ұсынылған материалды жариялау туралы түпкілікті шешім қабылдайды.
Редакциялық кеңсе:
Редакциялық кеңсе мақала авторларымен тікелей жұмыс істейді және авторларға өз зерттеу нәтижелерін жариялау бойынша қызмет көрсететін агенттіктермен ынтымақтастықта жұмыс істемейді.
Редакциялық топ авторлар, редакторлар немесе рецензенттер тарапынан этикалық емес мінез-құлық анықталған жағдайда жедел шешім қабылдауға міндеттенеді. Автордың этикалық емес мінез-құлқына авторлықты бұрмалау, псевдоғылыми мәтіндерді жариялау, деректерді ойдан шығару немесе бұрмалау, сілтемелерді манипуляциялау, плагиат және басқа журналдарға бір уақытта ұсыну жатады.
Егер қолжазбаны рецензиялау немесе жариялауға дейінгі процесс кезінде автор(лар)дың этикалық емес мінез-құлқы анықталса, редакциялық кеңсе қолжазбаны қараудан алып тастауға және автормен әрі қарай ынтымақтастықты тоқтатуға құқылы. Егер мақала жарияланғаннан кейін этикалық емес мінез-құлық анықталса (мысалы, параллельді жарияланым, авторлық құқықты бұзу, плагиат), редакциялық алқа мақаланы журналдың веб-сайтынан да, мұрағаттау немесе индекстеу дерекқорларынан да қайтарып алуға және мақала бір уақытта жарияланған басқа журналдарға хабарлауға құқылы.
Редакциялық кеңсе жарияланғаннан кейін елеулі мәселелер анықталмаса (мысалы, автордың этикалық емес мінез-құлқы, қателер және т.б.), негізсіз қайтару шешімдерін қабылдамауға міндеттенеді.
Рецензенттер мен редакторлардың этикалық емес мінез-құлқына авторлардың келісімінсіз мақала мәтіндерін басқа журналдарға ұсыну, авторлардың материалдарын үшінші тараптармен бөлісу, авторлық құқықты бұзу, редакциялық процестің құпиялылығын бұзу және авторлармен немесе олардың аффилиирленген ұйымдарымен бәсекелестік, ынтымақтастық немесе басқа қарым-қатынастардан туындайтын мүдделер қақтығысының нәтижесінде қолжазбаларды қолдау жатады.
Қаралған немесе жарияланған материалдарға қатысты шағымдар түскен жағдайда, редакциялық алқа тиісті шаралар қабылдауға міндетті. Алдымен автордан түсініктеме беру сұралады. Тек автордың жауабы қанағаттанарлықсыз деп танылған жағдайда ғана тергеу жүргізіледі.
Авторлардың, редакторлардың немесе рецензенттердің жоғарыда тікелей қарастырылмаған кез келген ықтимал этикалық бұзушылық жағдайлары Баспа этикасы комитетінің (Committee on Publication Ethics: COPE, Promoting integrity in scholarly research and its publication | COPE: Committee on Publication Ethics) Журнал редакторларының этика кодексіне сәйкес шешіледі.
Журнал Бас редакторға, орынбасарларына, редакциялық алқа мен кеңес мүшелеріне және рецензенттерге журналда жариялануға рұқсат береді. Алайда, олар өз лауазымдарын пайдаланбауы тиіс. Арнайы шығарылымдардың шақырылған редакторларынан түскендерді қоса алғанда, барлық ұсыныстар бірдей рецензиялау процесінен өтеді және редакциялық алқаның қарауына жатады.