ИСЛАМ УАҒЫЗШЫЛАРЫНЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК ЖЕЛІ АРҚЫЛЫ ЖАСТАРҒА ЫҚПАЛЫ

Қаралымдар: 13 / PDF жүктеулері: 20

Авторлар

DOI:

https://doi.org/10.32523/3080-1281-2025-153-4-123-135

Кілт сөздер:

әлеуметтік желілер; исламдық уағыз; жастар; цифрлық дін; онлайн ықпал; жалған ақпарат; діни сауаттылық; манипуляция; цифрлық қауіпсіздік

Аңдатпа

Қазіргі цифрландыру дәуірінде әлеуметтік желілер жастардың ақпарат алу кеңістігін, дүниетанымын және тұлғалық қалыптасуын айқындайтын негізгі факторлардың біріне айналды. Әлеуметтік платформалар ислам діни білімін, құндылықтарын және рухани-адамгершілік насихаттарын кең аудиторияға таратуда белсенді қолданылуда. Бұл зерттеудің негізгі мақсаты - әлеуметтік желілердегі исламдық уағызшылардың жастардың діни санасына, құндылықтық бағдарларына және мінез-құлықтық моделіне тигізетін ықпалын жан-жақты талдау. Зерттеу барысында сандық және сапалық әдістер кешені қолданылды: медиамониторинг, салыстырмалы талдау, деректерді жіктеу, сондай-ақ 18-20 жас аралығындағы жастар арасында онлайн сауалнама жүргізілді. Alem Research платформасы арқылы жүргізілген медиамониторинг нәтижелері жастардың исламдық онлайн контентке қызығушылығының тұрақты өсіп келе жатқанын, әсіресе қысқа видеолар мен мотивациялық мазмұнның жоғары сұранысқа ие екенін көрсетті. Зерттеу исламдық онлайн уағыздың екіжақты әсерін анықтады: бірі, ол жастардың діни білімге қолжетімділігін арттырып, оң құндылықтарды қалыптастыруға ықпал етеді; екіншісі, жалған ақпараттың таралуы мен радикалды көзқарастардың пайда болу қаупін күшейтеді. Сондықтан жастардың медиасауаттылығын арттыру, діни цифрлық қауіпсіздікті күшейту және ресми діни институттардың онлайн кеңістікте белсенділігін арттыру өзекті мәселелер ретінде айқындалады.

Downloads

Download data is not yet available.

Автор өмірбаяндары

  • Нұргүл Қабылбаева, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

    PhD докторант, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан

  • Қалимаш Бегалинова, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

    философия ғылымдарының докторы, профессор, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан

Әдебиеттер тізімі

Ahmed S. Digital Islam: Understanding the Influence of Online Religious Content on Youth. - London: Routledge, 2019. - 256 p.

Anderson J., Eickelman D. New Media in the Muslim World: The Emerging Public Sphere. - Bloomington: Indiana University Press, 2016. - 320 p.

Campbell H. A. Digital Religion: Understanding Religious Practice in New Media Worlds. - New York: Routledge, 2013. - 295 p.

Dawson L. L., Cowan D. E. Religion Online: Finding Faith on the Internet. - London: Routledge, 2004. - 240 p.

El-Nawawy M., Khamis S. Islam Dot Com: Contemporary Islamic Discourses in Cyberspace. - New York: Palgrave Macmillan, 2017. - 210 p.

Fischer M. Youth, Social Media, and Religious Identity Formation // Journal of Digital Religion. - 2020. - Vol. 8, №2. - P. 45-62.

Hoover S., Echchaibi N. Media and Religion: A New Era of Digital Faith. - Oxford: Oxford University Press, 2023. - 348 p.

Hussain M. Online Islamic Preaching: Authority, Authenticity, and Influence // Journal of Contemporary Islam. - 2018. - Vol. 12, №3. - P. 211-229.

International Telecommunication Union. Global Digital Trends Report. - Geneva: ITU Publications, 2022. - 112 p.

Pew Research Center. Religion and Social Media Use Among Young Adults. - Washington, DC: Pew Research, 2023. - 78 p.

Reuters Institute for the Study of Journalism. Digital News Report 2023. - Oxford: University of Oxford, 2023. - 164 p.

Said E. Digital Sermons and Youth Engagement: A Cross-Platform Analysis // Media, Culture & Society. - 2021. - Vol. 43, №5. - P. 875-892.

Schofield L. Islamic Influencers in the Age of TikTok. - London: Sage Publications, 2020. - 198 p. [in English]

Smith J. Religious Misinformation on Social Media: Risks and Challenges for Youth // Journal of Media Ethics. - 2022. - Vol. 37, №4. - P. 265-278.

Van Dijck J. The Culture of Connectivity: A Critical History of Social Media. - Oxford: Oxford University Press, 2018. - 236 p.

Watts M. Algorithmic Visibility and the Spread of Religious Content Online // New Media & Society. - 2019. - Vol. 21, №7. - P. 1566-1584.

Weng L. Social Media, Youth, and Digital Religious Literacy. - Cambridge: Cambridge University Press, 2021. - 304 p.

Zemmour D. The Emotional Power of Online Preaching: A Study of Youth Receptivity // Journal of Communication and Religion. - 2020. - Vol. 43, №1. - P. 51-70.

Жүктеулер

Жарияланды

2025-12-10

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

ИСЛАМ УАҒЫЗШЫЛАРЫНЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК ЖЕЛІ АРҚЫЛЫ ЖАСТАРҒА ЫҚПАЛЫ. (2025). JETE – JОURNAL OF PHILOSOPHY, RELIGIOUS AND CULTURAL STUDIES , 153(4), 123-135. https://doi.org/10.32523/3080-1281-2025-153-4-123-135

Ұқсас мақалалар

1-10 тен 42

Бұл мақала үшін Кеңейтілген нұсқалар бойынша ұқсас мақалаларды іздеу.