МАСКА ФИЛОСОФИЯСЫ: АДАМ БОЛМЫСЫНЫҢ САХНАЛЫҚ КЕҢІСТІГІ
Қаралымдар: 13 / PDF жүктеулері: 14DOI:
https://doi.org/10.32523/3080-1281-2025-153-4-77-90Кілт сөздер:
маска философиясы; экзистенция; адам болмысы; символизм; сахналық кеңістік; драматургия; философиялық талдауАңдатпа
Бұл мақалада маска феномені адамның болмыстық құрылымын сахналық кеңістікте көрсету құралы ретінде философиялық тұрғыдан зерттеледі. Маска тек театр элементі ғана емес, адам мен қоғам арасындағы байланыс, ішкі сезім мен сыртқы рөл арасындағы диалектиканы ашатын символ болып табылады. Зерттеу драматургиялық шығармалар мен сахналық тәжірибе арқылы кейіпкердің өзіндік болмысын білдіруде масканың рөлін, шынайылық пен жасандылық, еркіндік пен әлеуметтік міндет арасындағы өзара қатынасты қарастырады. Философиялық, семиотикалық және психоанализдік тәсілдер негізінде Ницше, Юнг, Сартр және Фуко идеялары талданады. Сонымен қатар, қазақ дәстүрлі мәдениетіндегі маскаға ұқсас рәміздер философиялық тұрғыдан интерпретацияланады. Нәтижесінде маска адам болмысының сахналық көрінісі ретінде тұлғаның ішкі еркіндігі мен рөлдік қатынас арасындағы байланысты, сондай-ақ шынайылық пен бейнеліліктің диалектикасын көрсететін философиялық категорияға айналады. Бұл зерттеу қазіргі философиялық дискурста әлеуметтік және мәдени процестерді терең түсінуге мүмкіндік береді.
Downloads
Әдебиеттер тізімі
Бахтин, М.М. (1965). Творчество Франсуа Рабле и народная культура Средневековья и
Ренессанса. – Москва: Искусство.
Толшин, А.В. (2007). Импровизация и маска. Проблема развития творческих способностей
актера. – Москва: Наука.
Ницше, Ф. (1994). Музыка и слово. В Философия трагического века (сб.). –Москва: Наука.
Павлова-Левицкая, Л. В. (б.ж.). Маска и личность в русской культуре начала XX века.
Идентичность и антитеза. В Маска и маскарад в русской культуре.
Абэ, К. (1998). Лицо другого. В Собрание сочинений (Т. 1, сс. 195–419). –Москва: Симпозиум.
Делёз, Ж. (2020). Ницше и философия (пер. с фр. В.А. Арнаудова). – Москва: Ad Marginem Press.
Саломе, Л. (2012). Фридрих Ницше в зеркале собственного творчества. Получено 13 августа 2012 г.
Ницше, Ф. (б.ж.). Собрание сочинений в двух томах (Т. 1, с. 174).
Ницше, Ф. (б.ж.). Собрание сочинений в двух томах (Т. 2, с. 290).
Платон. (1994). Сочинения в 4 томах. Т. 3: Софист. Политик. Филеб (пер. А. В. Кубицкого). –
Москва: Мысль.
Хайдеггер, М. (2003). Бытие и время (пер. В.В. Бибихина). – Москва: Академический проект.
Гуссерль, Э. (2001). Логические исследования (в 2 т., ред. В.В. Сержантов). – Москва: Дом
интеллектуальной книги.
Фуко, М. (1999). Надзирать и наказывать. Рождение тюрьмы. – Москва: AdMarginem.
Гоффман, Э. (2000). Представление себя другим в повседневной жизни. – Москва: Канон-пресс-Ц.
Ницше, Ф. (1990). Рождение трагедии из духа музыки. – Москва: Искусство.
Сартр, Ж.-П. (2004). Бытие и ничто (пер. В.В. Бибихина). Москва: Республика.
Аристотель. (б.ж.). Поэтика (пер. Г.Т. Бигалина). Алматы: Ғылым.
Жүктеулер
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Анар Курмангалиева (Автор)
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Дүние жүзінде.
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
