THE DENATURATION OF RELIGION

Mehmet Ata  MİRZAOĞLU

doi:10.32523/3080-1281-2026-155-2-92-102

Авторлар

Мехмет Ата МИРЗАОҒЛУ Ауыл және орман шаруашылығы министрлігі Автор https://orcid.org/0000-0003-3732-5477

DOI:

https://doi.org/10.32523/3080-1281-2026-155-2-92-102

Кілт сөздер:

Дін әлеуметтануы; модернизация; секуляризация; денатурация; форма және мән

Аңдатпа

Бұл зерттеу биохимиядағы денатурация ұғымын әлеуметтанулық тұрғыдан қолдану арқылы қазіргі қоғамдардағы діннің трансформациясын қарастырады. Зерттеуде модернизация, секуляризация, цифрландыру және тұтынушылық мәдениет діннің жойылуына алып келетін үдерістер ретінде емес, оның негізгі мағына қалыптастырушы, метафизикалық және әлеуметтік функцияларын сақтай отырып, діни формаларды, институттарды және тәжірибелерді қайта құрылымдайтын факторлар ретінде түсіндіріледі. Теориялық және интерпретативтік әдіснаманы негізге ала отырып, зерттеу модернизация мен секуляризация теорияларын, сондай-ақ цифрлық дін мен тұтынушылық қоғам жөніндегі еңбектерді талдайды. Зерттеу нәтижелері цифрлық технологиялардың діни биліктің тек дәстүрлі діни мекемелердің қолында болуын әлсіретіп, адамдарға кез келген уақытта және кез келген жерден діни өмірге қатысуға мүмкіндік беретінін көрсетеді. Ал тұтынушылық мәдениет діни рәміздер мен тәжірибелерді нарықтық және тәжірибелік сипаттағы элементтерге айналдырып, діннің қоғамдық көрінісін жаңа қырынан күшейтеді. Діннің институционалдық және ұжымдық формалары бөлшектенуге ұшырағанымен, оның онтологиялық және этикалық функциялары сақталады. Зерттеу қорытындысында дін қазіргі заман жағдайларына бейімделе отырып, жеке және қоғамдық өмірдегі іргелі рөлін сақтайтын серпінді әрі гибридті құбылыс ретінде өмір сүруін жалғастырады деген тұжырым жасалады.

Downloads

Download data is not yet available.

Әдебиеттер тізімі

Aktay, Y. (2021). İslam ve Sekülerleşmenin Kaynakları (2. Baskı). Vadi Yayınları.

Asad, T., & Aydar, F. B. (2020). Seküler Çeviriler: Ulus-Devlet, Modern Benlik ve Hesapçı Akıl (1. Baskı). Vakıfbank Kültür Yayınları.

Baudrillard, J. (2021). Tüketim Toplumu: Söylenceleri/Yapıları (N. Tutal & F. Keskin, Çev.; 17. Basım). Ayrıntı Yayınları.

Berger, P. L. (1967). The Sacred Canopy: Elements of a Sociological Theory of Religion. Doubleday & Company.

Berger, P. L. (2011). Kutsal Şemsiye Dinin Sosyolojik Teorisinin Ana Unsurları (A. Coşkun, Çev.; 4. Baskı). Rağbet Yayınları.

Berger, P. L. (2012). Melekler Hakkında Söylenti: Modern Toplumda Tabiatüstünün Yeniden Keşfi (A. Coşkun & N. Özmen, Çev.; 1. Baskı). Rağbet Yayınları.

Campbell, H. (2013). Digital Religion: Understanding Religious Practice in New Media Worlds. Routledge. https://www.researchgate.net/publication/293958274_Digital_Religion_Understanding_Religious_Practice_in_New_Media_Worlds

Casanova, J. (1994). Public Religions in The Modern World. The University of Chicago Press.

Castells, M. (2005). Ağ Toplumunun Yükselişi (E. Kılıç, Çev.; 2. Baskı). Bilgi Üniversitesi.

Çınar, A. (2009). Sosyolojik ve Antropolojik Açıdan Dine Bakış (1. Baskı). Emin Yayınları.

Dağ, A. (2022). Dijitalleşme-Yapay Zekâ-Transhümanizm Bağlamında Din ve Dindar’a Dair. Içinde M. Kızılgeçit, M. Yeşilyurt, E. Recep, & M. Çinici (Ed.), Yapay zekâ: Transhümanizm ve Din (2. Baskı, ss. 175-185). T.C. Cumhurbaşkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı.

Durkheim, E. (2010). Dinsel Yaşamın İlkel Biçimleri (Ö. Ozankaya, Çev.; 1. Baskı). Cem Yayınevi.

Ertit, V. (2020). Sekülerleşme Teorisi (2. Baskı). Liberte Yayınları.

Ertit, V. (2025). Endişeli Muhafazakârlar Çağı Dinden Uzaklaşan Türkiye (9. Baskı). Kadim Yayınları.

Gökbayrak, H., & Işıklı, Ş. (2022). Dijital Din Teorisi: Dijital Din, Geleneksel Dine Karşı. Içinde M. Kızılgeçit, M. Yeşilyurt, E. Recep, & M. Çinici (Ed.), Yapay zekâ: Transhümanizm ve Din (2. Baskı, ss. 105-145). T.C. Cumhurbaşkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı.

Mead, G. H. (2020). Bir Sosyal Davranışçı Açısından Zihin, Benlik ve Toplum (V. A. Coşar, Çev.; 1. Baskı). Dorlion Yayınları.

Mirzaoğlu, M. A. (2025a). Din ve Toplumsal Dayanışma. Palet Yayınları.

Mirzaoğlu, M. A. (2025b). Fermentation of Social Thought and Its Reflections. İçinde M. S. Bhatti (Ed.), From Quranic Thought to Modern Challenges: Intellectual, Social and Educational Perspectives (ss. 61-76). BZT Turan Publishing House.

Mirzaoğlu, M. A. (2025c). Yapay Zekâdan Dine Dijital Bakış (1. Baskı). Kadim Yayınları.

Okumuş, E. (2007). Modernleşme, Sekülerleşme ve Din. Kamu Hukuku Arşivi, 10(1), 1-22.

Okumuş, E. (2015a). Dinin Toplumsal İnşası. Akçağ Yayınları.

Okumuş, E. (2015b). Kur’an’da Toplumsal Çöküş (5. Baskı). İnsan Yayınları.

Okumuş, E. (2017). Din ve Kültür (1. Baskı). Maarif Mektepleri Yayınları.

Okumuş, E. (2018). Din Sosyolojisi. Maarif Mektepleri.

Okumuş, E. (2019). Toplumsal Değişme ve Din (5. Baskı). İnsan Yayınları.

Okumuş, E. (2024). Medeniyet Bakışı. İnsan Kitap.

Öner, N., & Öncel, İ. (2013). Proteinlerin Isı İle Denatürasyonu Esnasında Meydana Çıkan Anyonik Gruplar. Journal of Faculty of Pharmacy of Istanbul University, 3(0), 125-131.

Özay, M. (2020). Sekülerleşme ve Din: Batı’da Sekülerleşme Teorileri ve Tartışmalar (2. Baskı). İbn Haldun Üniversitesi Yayınları.

Paden, W. E. (2008). Kutsalın Yorumu (A. Kurt, Çev.). Sentez Yayınları.

Protein denaturation. (t.y.). Geliş tarihi 03 Aralık 2025, https://www.britannica.com/science/protein/Protein-denaturation

Taylor, C. (2007). A Secular Age. Harvard University Press. https://doi.org/10.4159/9780674044289